የኩዊ ቲያንካይ ፋይል ፎቶ። [ፎቶ/ኤጀንሲዎች]
የቻይና ከፍተኛ የአሜሪካ አምባሳደር ኩይ ቲያንካይ እንዳሉት የባይደን ፕሬዝዳንትነት የመጀመሪያው ከፍተኛ ደረጃ ላይ የሚገኘው የቻይና-አሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ ስብሰባ በሁለቱ ሀገራት መካከል “ግልጽ” እና “ገንቢ” ልውውጥ እንዲኖር መንገድ ይጠርጋል ብለው ተስፋ ያደርጋሉ፤ ነገር ግን ቤጂንግ በዋና ዋና ፍላጎቶች ላይ ጫና ወይም ስምምነት ላይ እንድትወድቅ መጠበቅ “ቅዠት” ነው ብለዋል።
የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንቶኒ ብሊንከን እና የብሔራዊ ደህንነት አማካሪ ጄክ ሱሊቫን ከረቡዕ እስከ አርብ በአንኮሬጅ፣ አላስካ ከቻይና ከፍተኛ ዲፕሎማት ያንግ ጂቺ እና የክልል ምክር ቤት እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዋንግ ዪ ጋር ለመገናኘት ቀጠሮ ተይዟል፤ ቤጂንግም ሆነ ዋሽንግተን አስታውቀዋል።
አምባሳደር ኩይ እንዳሉት ሁለቱም ወገኖች በዚህ ዓመት እንዲህ ባለ ከፍተኛ ደረጃ ለመጀመሪያ ጊዜ በአካል የተደረገ ውይይት ትልቅ ቦታ ይሰጣሉ፤ ለዚህም ቻይና ብዙ ዝግጅት አድርጋለች።
ኩይ በስብሰባው ዋዜማ ላይ “በእርግጥ በቻይና እና በአሜሪካ መካከል ያሉትን ሁሉንም ጉዳዮች ለመፍታት አንድም ውይይት አንጠብቅም፤ ለዚህም ነው ከልክ በላይ ከፍ ያለ ግምት የማንሰጠው ወይም ምንም አይነት ቅዠት የለንም።” ብለዋል።
አምባሳደሩ እንዳሉት ስብሰባው በሁለቱ ወገኖች መካከል ግልጽ፣ ገንቢ እና ምክንያታዊ ውይይት እና ግንኙነት እንዲጀመር የሚረዳ ከሆነ ስኬታማ እንደሚሆን ያምናሉ።
«ሁለቱም ወገኖች በቅንነት መጥተው እርስ በርስ በተሻለ ሁኔታ እንደሚግባቡ ተስፋ አደርጋለሁ» ሲሉ ረቡዕ ዕለት ለጋዜጠኞች ተናግረዋል።
ባለፈው ሳምንት ወደ ቶኪዮ እና ሴኡል ጉዞ ለማድረግ በአላስካ ቆይታቸውን ያቆሙት ብሊንከን ስብሰባው ከቤጂንግ ጋር “ብዙ ስጋቶችን በግልጽ ለመግለጽ ለእኛ አስፈላጊ አጋጣሚ” እንደሚሆን ተናግረዋል።
«የትብብር መንገዶች መኖራቸውንም እንመረምራለን» ሲሉ የአሜሪካ ከፍተኛ ዲፕሎማት ሆነው ከተሾሙ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በኮንግረስ ፊት በመቅረባቸው ተናግረዋል።
ብሊንከን በተጨማሪም “በዚህ ወቅት ተከታታይ ተከታታይ ግንኙነቶችን ለማድረግ ምንም አይነት ፍላጎት የለም” ብለዋል፣ እና ማንኛውም ተሳትፎ በቻይና ጉዳይ ላይ በተነሱ “ተጨባጭ ውጤቶች” ላይ የተመሰረተ ነው።
አምባሳደር ኩይ እንዳሉት የእኩልነት እና የጋራ መከባበር መንፈስ በማንኛውም ሀገራት መካከል ለሚደረግ ውይይት በጣም መሠረታዊ ቅድመ ሁኔታ ሆኖ ያገለግላል።
ቻይና በብሔራዊ ሉዓላዊነቷ፣ በግዛቷ አንድነት እና በብሔራዊ አንድነት ረገድ ያላትን ዋና ዋና ፍላጎቶች በተመለከተ፣ ቻይና ለድርድር እና ለድርድር “ቦታ የላትም” ሲሉ አክለዋል፣ “በዚህ ስብሰባ ላይ በግልጽ የምናሳየው አመለካከትም ይህ ነው።”
“ቻይና በሌሎች አገሮች ጫና ስር እንደምትደራደርና እጅ እንደምትሰጥ ካሰቡ፣ ወይም ቻይና የዚህን ውይይት ‘ውጤት’ የሚባለውን ማንኛውንም የአንድ ወገን ጥያቄ በመቀበል መከታተል ከፈለገች፣ ይህ አመለካከት ውይይቱን ወደ ፍጻሜው የሚያደርሰው ስለሆነ ይህንን ቅዠት መተው አለባቸው ብዬ አስባለሁ” ሲሉ ኩይ ተናግረዋል።
በቅርቡ የአሜሪካ እርምጃዎች፣ ማክሰኞ ከሆንግ ኮንግ ጋር በተያያዘ በቻይና ባለስልጣናት ላይ የጣለውን ማዕቀብ ጨምሮ፣ የአንኮሬጅ ውይይትን “ከባቢ አየር” ይጎዳሉ ወይ ተብሎ ሲጠየቅ፣ ኩይ ቻይና “አስፈላጊ የሆኑ የመከላከያ እርምጃዎችን” እንደምትወስድ ተናግረዋል።
“በዚህ ስብሰባ ላይ አቋማችንን በግልፅ እንገልፃለን፤ ‘ከባቢ አየር’ የሚባል ነገር ለመፍጠር በእነዚህ ጉዳዮች ላይ ስምምነትና ስምምነት አናደርግም” ብለዋል። “ያንን በፍፁም አናደርግም!” ብለዋል።
ስብሰባው የተካሄደው የአሜሪካ ሚዲያዎች “ያልተለመደ የሁለት ሰዓት የቆየ የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን እና የቻይና ፕሬዝዳንት ዢ ጂንፒንግ መካከል የተደረገ ያልተለመደ የሁለት ሰዓት ውይይት” ብለው ከዘገቡ ከአንድ ወር ገደማ በኋላ ነው።
በዚያ የስልክ ጥሪ ወቅት፣ ዢ እንዳሉት የሁለቱ አገራት የውጭ ጉዳይ መምሪያዎች በሁለትዮሽ ግንኙነት እና በዋና ዋና ዓለም አቀፍ እና አካባቢያዊ ጉዳዮች ላይ ሰፊ ግንኙነት ሊኖራቸው ይችላል።
የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ዣኦ ሊጂያን ረቡዕ ዕለት ማለዳ ላይ እንደተናገሩት ቻይና በዚህ ውይይት ሁለቱ ወገኖች ሁለቱ ፕሬዚዳንቶች በስልክ ጥሪያቸው ላይ የተደረሰውን ስምምነት ተግባራዊ ማድረግ፣ በተመሳሳይ አቅጣጫ መስራት፣ ልዩነቶችን ማስተዳደር እና የቻይና-አሜሪካን ግንኙነት ወደ “ትክክለኛው የልማት ጎዳና” መመለስ እንደሚችሉ ተስፋ ታደርጋለች።
ማክሰኞ ዕለት የተባበሩት መንግስታት ዋና ፀሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ ስብሰባው “አዎንታዊ ውጤት” እንደሚያስገኝ ተስፋ እንዳላቸው ቃል አቀባያቸው ተናግረዋል።
"ቻይና እና ዩናይትድ ስቴትስ ወሳኝ በሆኑ ጉዳዮች ላይ በተለይም በአየር ንብረት ለውጥ ላይ፣ ከኮቪድ በኋላ የተከሰተውን ዓለም እንደገና በመገንባት ረገድ በጋራ ለመስራት መንገዶችን እንዲያገኙ ተስፋ እናደርጋለን" ሲሉ ቃል አቀባይ ስቴፋን ዱጃሪክ ተናግረዋል።
"በሁለቱ መካከል ውጥረትና ያልተጠበቁ ጉዳዮች እንዳሉ ሙሉ በሙሉ እንረዳለን፣ ነገር ግን ሁለቱም ከፊታችን ባሉት ትላልቅ ዓለም አቀፍ ተግዳሮቶች ላይ ለመተባበር መንገዶችን መፈለግ አለባቸው" ሲሉ ዱጃሪክ አክለዋል።
የፖስታ ሰዓት፡- ማርች-18-2021